Tarcza antykryzysowa – najważniejsze postulaty

W poprzednim wpisie poruszaliśmy temat zmian, jakie wprowadzono w Polsce w codziennym życiu Polaków celem przeciwdziałania dalszego rozprzestrzeniania się wirusa Covid-19. Kolejną zmianą, mającą tym razem na celu ochronę gospodarki przed negatywnymi skutkami epidemii było uchwalenie tzw. tarczy antykryzysowej.

Tarcza antykryzysowa to pomoc rządowa m.on. dla przedsiębiorców ponoszących straty spowodowane epidemią, jak i dla pracowników pozostających w trudnej sytuacji w związku z koronawirusem. Tarcza zakłada takie rozwiązania, jak świadczenie postojowe, dopłata do wynagrodzenia pracownika, ulgi i odroczenia podatkowe, czy zniesienie składek na ZUS.

Tarcza antykryzysowa – co zakłada?

TARCZA ANTYKRYZYSOWA – ULGI DLA PRZEDSIĘBIORCÓW W STOSUNKU DO PRACOWNIKÓW

1. DOFINANSOWANIE ZATRUDNIENIA I OBNIŻENIE WYMIARU CZASU PRACY

Tarcza antykryzysowa przysługuje przedsiębiorcy w okresie wprowadzonego przez przedsiębiorcę przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu, który:

  1. Nie zalega w regulowaniu zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz lub Fundusz Pracy (do końca trzeciego kwartału 2019 r.);
  2. Wobec którego nie zachodzą przesłanki do ogłoszenia upadłości;
  3. Zanotował spadek obrotów gospodarczych:
  • nie mniej niż o 15%, obliczony jako stosunek łącznych obrotów w ciągu 2 kolejnych miesięcy w okresie po 01 stycznia 2020 r., do łącznych obrotów z analogicznych 2 miesięcy z roku ubiegłego w następstwie wystąpienia COVID 19;
  • nie mniej niż o 25 %, obliczony jako stosunek łącznych obrotów w ciągu dowolnie wskazanego miesiąca w okresie po 01 stycznia 2020 r. w porównaniu do obrotów z miesiąca poprzedniego.

Przepisy dotyczące pracowników stosuje się odpowiednio do zatrudnionych na podstawie innych umów, w tym umów zlecenie, jeżeli podlegają obowiązkowi ubezpieczeń społecznych.

Pracownikowi który nie wykonuje pracy z przyczyn niedotyczących pracownika, a pozostaje w gotowości (czyli np. nie przebywa na zasiłku chorobowym, urlopie lub zasiłku na dziecko) pracodawca wypłaca wynagrodzenie obniżone nie więcej niż o 50%, w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Pracodawca otrzyma dofinansowanie do wynagrodzenia w okresie przestoju w wysokości 50% minimalnego wynagrodzenia.

Przedsiębiorca spełniający opisane powyżej warunki otrzymuje także środki na opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy.

Taki przedsiębiorca może obniżyć także wymiar czasu pracy pracownika o 20%, nie więcej niż do 0,5 etatu, z zastrzeżeniem, że wynagrodzenie nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę, z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy. Przy tak obniżonym wymiarze czasu pracy Fundusz dofinansuje maksymalnie do wysokości 40% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (2079,43 zł) do oraz dodatkowo składki na ubezpieczenia społeczne należne od pracodawcy od przyznanych świadczeń.

Dofinansowania opisane powyżej nie przysługują do wynagrodzeń pracowników, których wynagrodzenie uzyskane w miesiącu poprzedzającym było wyższe niż 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa GUS (czyli obecnie wyższe niż 15.595,74 zł).

Oba świadczenia przysługiwać będą przez łączny okres 3 miesięcy przypadających od dnia złożenia wniosku o wypłatę świadczeń. Rada Ministrów może, przedłużyć ten okres na mocy rozporządzenia.

Przy zmniejszeniu wynagrodzeń lub zmiany czasu pracy nie stosuje się przepisów zawartych w kodeksie pracy w przedmiocie wypowiedzenia warunków pracy lub płacy oraz przepisów dotyczących zwolnień grupowych – co oznacza że nie jest konieczne zachowanie okresu wypowiedzenia do zmiany warunków pracy, a pracownik nie jest uprawniony do odmowy przyjęcia nowych warunków ze skutkiem w postaci rozwiązania umowy o pracę i żądania wypłaty odprawy pieniężnej.

Ponadto, w razie większych spadków obrotów gospodarczych starosta może na podstawie umowy z przedsiębiorcą przyznać dodatkowe dofinansowanie w wysokości:

  1. 50% wynagrodzeń poszczególnych pracowników wraz ze składkami na ubezpieczenia społeczne, nie więcej niż 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia, powiększonego o składki na ubezpieczenia społeczne od pracodawcy w odniesieniu do każdego pracownika – gdy spadek obrotów wyniósł co najmniej 30%;
  2. 70% wynagrodzeń poszczególnych pracowników wraz ze składkami na ubezpieczenia społeczne, nie więcej niż 70% kwoty minimalnego wynagrodzenia, powiększonego o składki na ubezpieczenia społeczne od pracodawcy w odniesieniu do każdego pracownika – gdy spadek obrotów wyniósł co najmniej 50%;
  3. 90% wynagrodzeń poszczególnych pracowników wraz ze składkami na ubezpieczenia społeczne, nie więcej niż 90% kwoty minimalnego wynagrodzenia, powiększonego o składki na ubezpieczenia społeczne od pracodawcy w odniesieniu do każdego pracownika – gdy spadek obrotów wyniósł co najmniej 80%.

Dofinansowanie może być przyznane mikroprzedsiębiorcom, małym oraz średnim przedsiębiorcom na okres nie dłuższy niż 3 miesiące. Przedsiębiorca jest obowiązany do utrzymania w zatrudnieniu pracowników przez okres dofinansowania oraz, po zakończeniu dofinansowania, przez okres równy temu okresowi. Wnioski o dofinansowanie składa się do powiatowego urzędu pracy w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia naboru przez dyrektora powiatowego urzędu pracy. Przedsiębiorca nie może otrzymać dofinansowania w części, w której te same koszty zostały albo zostaną sfinansowane z innych środków publicznych.

2. UELASTYCZNIENIE CZASU PRACY

Tarcza antykryzysowa przewiduje, że pracodawca dotknięty skutkami epidemii (który nie zalega w regulowaniu składek ZUS do końca trzeciego kwartału 2019 r.) będzie mógł skrócić dobowy czas nieprzerwanego odpoczynku dla pracownika z obecnych 11 godzin do 8 (z gwarancją oddania pracownikowi równoważnego odpoczynku w okresie 8 tygodni), a tygodniowy czas takiego odpoczynku – z 35 do 32 godzin. W porozumieniu ze związkami zawodowymi albo – gdy nie ma związków – z przedstawicielami pracowników – będzie mógł też wydłużyć dobowy wymiar czas pracy do 12 godzin (równoważny system czasu pracy) oraz okres rozliczeniowy do maksymalnie 12 miesięcy.

3. PRZEDŁUŻENIE ZEZWOLEŃ NA PRACĘ DLA OBCOKRAJOWCÓW

Dokonano wydłużenia wiz pobytowych i zezwoleń na pobyt czasowy cudzoziemców oraz terminu składania wniosków o udzielenie zezwoleń pobytowych, przedłużenie wizy oraz przedłużenie pobytu w ramach ruchu bezwizowego, jeżeli wypadałby w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Wydłużenie z mocy prawa okresów ważności zezwoleń na pobyt czasowy oraz wiz krajowych (do 30 dni od dnia odwołania tego stanu).

TARCZA ANTYKRYZYSOWA – ŚWIADCZENIA DLA PRZEDSIĘBIORCÓW I ZATRUDNIONYCH

1. ZWOLNIENIE Z ZUS

Tarcza antykryzysowa zakłada, że zwolnienie dotyczy przedsiębiorców zatrudniających do 9 pracowników (w tym samozatrudnionych, zatrudnionych na tzw. B2B) w odniesieniu do obowiązku uiszczenia wszystkich składek ZUS należnych za okres trzech miesięcy – od 1 marca 2020 roku do 31 maja 2020 roku zarówno za przedsiębiorcę jak ubezpieczonych przez niego osób (pracowników, zleceniobiorców itp.).

Zwolnienie przysługuje jeżeli przedsiębiorca spełnia poniższe warunki: 

  • był płatnikiem składek (zatrudniał lub był zgłoszony do ubezpieczenia) przed 1 lutego 2020 roku;
  • na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych;
  • jeżeli jest samozatrudnionym (nie ma pracowników) – w pierwszym miesiącu, za który składany jest wniosek osiągnął przychód nie wyższy niż 15.681,00 zł. 
  • składki nie zostały jeszcze zapłacone.

Wniosek składa się do ZUS w terminie do 30 czerwca 2020 roku. Deklaracje ZUS za te trzy miesiące są składane w formie dotychczasowej w terminie do 30 czerwca 2020. Składki za właściciela są umarzane do wysokości minimalnej podstawy (jeżeli ktoś dobrowolnie opłaca za siebie wyższe składki, to nadwyżka nad składkę minimalną nie podlega umorzeniu). Ustawa określa, że osoba prowadząca działalność nie traci uprawnień wynikających z opłacania składek ZUS (świadczenia chorobowe czy macierzyńskie), mimo niezapłacenia tych składek.

2. ŚWIADCZENIE POSTOJOWE

Przysługuje:

  • osobom, które zawarły umowę cywilnoprawną (zlecenie, agencyjną itp.);
  • przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą, które nie posiadają innego tytułu do ubezpieczeń.

Wynosi 2080 zł (80% minimalnego wynagrodzenia) i jest nieoskładkowane oraz nieopodatkowane, ale:

  • jeżeli przychód z umów cywilnoprawnych nie przekracza 1300 zł miesięcznie (50% minimalnego wynagrodzenia), świadczenie postojowe wynosi sumę wynagrodzeń z tytułu umów cywilnoprawnych (np. w przypadku trzech umów na kwotę 400 zł miesięcznie każda, świadczenie postojowe wynosić będzie 1200 zł).
  • samozatrudnieni rozliczający się w formie karty podatkowej otrzymają 1300 zł.

W przypadku zleceniobiorców (lub osób które zawarły inną umowę cywilnoprawną) przysługuje gdy:

  • przychód w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku nie przekracza 15.595,74 zł (300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa GUS);
  • zawarcie umowy nastąpiło przed 1 lutego 2020 r.;

W przypadku osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą przysługuje gdy:

  • przychód w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku spadł o co najmniej 15% w stosunku do miesiąca poprzedniego oraz nie przekracza 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa GUS (czyli 15.595,74 zł);
  • rozpoczęcie działalności nastąpiło przed 1 lutego 2020 r. lub w przypadku zawieszenia działalności nastąpiło to po 31 stycznia 2020 r.

Wnioski o świadczenie postojowe mogą być złożone do ZUS najpóźniej w terminie 3 miesięcy od miesiąca, w którym został zniesiony stan epidemii.

3. DOFINANSOWANIE SAMOZATRUDNIONYCH

W przypadku przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną niezatrudniającym pracowników, na wniosek przedsiębiorcy starosta może na podstawie umowy z przedsiębiorcą przyznać dofinansowanie które będzie:

  1. obejmowało część kosztów prowadzenia przez niego działalności;
  2. mogło zostać przyznane, gdy spadek obrotów wyniesie:
    • co najmniej 30% – w wysokości 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie,
    • co najmniej 50% – w wysokości 70% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie,
    • co najmniej 80% – w wysokości 90% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie

Dofinansowanie może być przyznane na okres nie dłuższy niż 3 miesiące. Przedsiębiorca jest obowiązany do prowadzenia działalności gospodarczej przez okres, na który przyznane zostało dofinansowanie. Wnioski o dofinansowanie składa się do powiatowego urzędu pracy w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia naboru przez dyrektora powiatowego urzędu pracy. Przedsiębiorca nie może otrzymać dofinansowania w części, w której te same koszty zostały albo zostaną sfinansowane z innych środków publicznych.

TARCZA ANTYKRYZYSOWA – POZOSTAŁE UŁATWIENIA DLA PRZEDSIĘBIORCÓW

1. FINANSOWANIE PRZEDSIĘBIORCÓW

Mikroprzedsiębiorca może otrzymać pożyczkę do wysokości 5 tys. zł na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy, ze stałym oprocentowaniem w skali roku 0,05 stopy redyskonta weksli przyjmowanych przez Narodowy Bank Polski. Rozpoczęcie spłaty pożyczki będzie następowało po sześciomiesięcznym okresie karencji. Pożyczka wraz z odsetkami będzie podlegała umorzeniu pod warunkiem, że mikroprzedsiębiorca przez okres 3 miesięcy od dnia jej udzielenia nie zmniejszy stanu zatrudnienia w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy w stosunku do stanu zatrudnienia na dzień 29 lutego 2020 r.

Bankowi Gospodarstwa Krajowego (BGK) może udzielić poręczeń i gwarancji spłaty kredytów zaciągniętych przez średnich i dużych przedsiębiorców w wysokości nie wyższej niż 80% pozostającej do spłaty kwoty kredytu objętego poręczeniem lub gwarancją.

Umożliwiono obliczanie zdolności kredytowej w oparciu o dane finansowe na koniec 2019 r. Towarzyszyć temu będą rekomendacje w zakresie sposobu liczenia rezerw na kredyty. Sektor bankowy zadeklarował gotowość do przedłużenia kredytów obrotowych przy zmianie regulacji. Rozwiązanie to umożliwia wydłużenie kredytów obrotowych –  o wartości ok. 150 mld zł – dla sektora przedsiębiorstw.  

Bank może dokonać zmiany określonych w umowie warunków lub terminów spłaty kredytu udzielonego mikroprzedsiębiorcy, małemu lub średniemu przedsiębiorcy jeżeli kredyt został udzielony przed dniem 8 marca 2020 r. oraz zmiana taka jest uzasadniona oceną sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy dokonaną przez bank nie wcześniej niż w dniu 30 września 2019 r.

2. UŁATWIENIA DLA BRANŻY TURYSTYCZNEJ, ROZRYWKOWEJ I HOTELARSKIEJ

Wprowadzono przedłużenie terminu na zwrot wpłat klienta do 180 dni w przypadku niemożności zorganizowania z powodu epidemii:

  • usługi turystycznej;
  • usługi związanej z rozrywką (organizacja wystaw i kongresów, działalność kulturalną, rozrywkową, rekreacyjną i sportową, wystawy tematyczne lub imprezy plenerowe);
  • usługi hotelarskiej;
  • usługi pilotów wycieczek i przewodników turystycznych.

Wprowadzono także możliwość skorzystania przez klientów z voucherów na realizację imprezy turystycznej w ciągu roku od dnia, w którym miała się odbyć impreza odwołana w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 w miejsce otrzymania zwrotu wpłaconych środków.

3. UŁATWIENIA DLA BRANŻY HANDLOWEJ

Umowy najmu powierzchni w obiektach handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000m2 wygasają (najemcy nie są zobowiązani do zapłaty czynszu), a wynajmujący mają obowiązek złożenia bezwarunkowej oferty przedłużenia obowiązywania umowy najmu na dotychczasowych warunkach o okres obowiązywania zakazu przedłużony o sześć miesięcy; oferta powinna być złożona w okresie trzech miesięcy od dnia zniesienia zakazu działalności.

4. OPÓŹNIENIA W PRZETARGACH PUBLICZNYCH

Wprowadzono możliwość renegocjacji warunków umowy w ramach zamówień publicznych w razie niemożności jej wykonania w związku z utrudnieniami związanymi z występowaniem epidemii oraz możliwością naliczenia kar umownych lub żądania odszkodowań. Jednocześnie nienaliczenie kar umownych w tej procedurze oraz zmiana umowy nie będą stanowić naruszenia dyscypliny finansów publicznych oraz przestępstwa działania na szkodę podmiotu publicznego lub spółki.

5. POZOSTAŁE

Wprowadzono możliwości odbywania posiedzeń zarządów i rad nadzorczych sp. z o.o. i S.A. w trybie telekonferencji albo wideokonferencji oraz możliwość podejmowania przez każdy z tych organów uchwał w trybie pisemnym lub za pomocą środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość, bez konieczności zawarcia w umowie spółki lub jej statucie odpowiedniego upoważnienia.

Przesunięto o pół roku terminu na zawarcie umów o zarządzenie PPK i o prowadzenie PPK przez podmioty zatrudniające powyżej 50 osób zatrudnionych. Nowymi terminami na zawarcie tych umów będą odpowiednio 27 października 2020 r. oraz 10 listopada 2020 r.

TARCZA ANTYKRYZYSOWA – ULGI PODATKOWE i ADMINISTRACYJNE

1. ROZLICZENIE CAŁEJ TEGOROCZNEJ STRATY W PRZYSZŁYM ROKU

Umożliwienie podatnikom CIT i PIT, którzy ponoszą negatywne konsekwencje COVID-19, odliczenia straty poniesionej w 2020 r., od dochodu z działalności, uzyskanego w 2019 r. (do kwoty nie wyższej niż 5 mln zł). Warunek to osiągnięcie w 2020 r. – w porównaniu do 2019 r. – przychodów niższych o co najmniej 50%.

2. ODROCZENIE NIEKTÓRYCH OBOWIĄZKÓW. M.IN.:

  • zawieszenie biegu terminów administracyjnych, sądowych i procesowych
  • przesunięcie terminu płatności zaliczek na podatek dochodowy od wypłacanych wynagrodzeń w marcu i kwietniu 2020 r. (do 1 czerwca 2020 r.).
  • przesunięcie obowiązku składania nowego pliku JPK_VAT dla dużych firm (deklaracja wraz z ewidencją) z 1 kwietnia na 1 lipca 2020 r.;
  • przesunięcie matrycy VAT z 1 kwietnia na 1 lipca 2020;
  • przesunięcie obowiązku utworzenia Pracowniczych Planów Kapitałowych w średnich przedsiębiorstwach na 1 października 2020 r.;
  • odroczenie do 13 lipca 2020 r. obowiązku zgłoszenia informacji do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych;
  • zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) umowy pożyczki zawieranej do dnia 31 sierpnia 2020 r.;
  • wydłużenie terminu na złożenie informacji o cenach transferowych do 30 września 2020 r.;
  • wydłużenie terminu na złożenie zawiadomienia o dokonaniu zapłaty na rachunek niezamieszczony w wykazie podatników VAT, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy o VAT (z 3-dniowego do 14-dniowego);
  • przesunięcie terminu wejścia w życie rozwiązań prawnych dot. zrównania pozycji prawnej drobnych przedsiębiorców i konsumentów z 1 czerwca 2020 r. na 1 stycznia 2021 r.;
  • odroczenie podatku od sprzedaży detalicznej do 1 stycznia 2021 r.;
  • możliwość odroczenia terminu wykonania badań urządzeń technicznych, z zachowaniem możliwości eksploatacji przez maksymalny okres kolejnych 6 miesięcy;
  • wydłużenie okresu sporządzania dokumentów ewidencji odpadów w formie papierowej do 31 grudnia 2020 r.;
  • odroczenie płatności opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego do 30 czerwca 2020 roku
  • wstrzymanie poboru opłat do ZAIKSu oraz opłat abonamentowych;
  • przedłużenie obowiązku składania zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2019 r. oraz wpłacenie należnego podatku dochodowego od osób fizycznych do 31 maja 2012 roku.
  • zawieszenie postępowań podatkowych.

Druk sejmowy dostępny jest wraz z uzasadnieniem na stronie Sejmu.

Koronawirus – nowe zakazy

Z dniem 31 marca, w w związku z dalszym rozprzestrzenianiem się wirusa Covid-19, wprowadzono kolejne zakazy, m. in. jeszcze większe ograniczenie liczby osób w sklepach, zakaz prowadzenia działalności związanej z fryzjerstwem, czy też dodatkowe ograniczenie w poruszaniu się dla małoletnich. Zmiany zaczęły obowiązywać z dniem ogłoszenia i w zależności od rodzaju ograniczenia, obowiązują do odwołania lub do konkretnej daty.

Koronawirus – co z poprzednimi zakazami?

Poprzedni post na blogu dotyczył zakazów, jakie wprowadzono kolejno – w dniu 20 marca, a następnie 24 marca. Zarówno jedne, jak i drugie nadal obowiązują, jednak z pewnymi zmianami, które wprowadziło rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 marca. W kwestii obowiązujących zakazów należy zatem wziąć pod uwagę zarówno przepisy nowego rozporządzenia, jak i przepisy poprzednich.

Koronawirus – wykaz zakazów i ograniczeń z nowego rozporządzenia

Lista nowych podmiotów z zakazem prowadzenia działalności

Rozporządzenie oprócz utrzymania poprzednich ograniczeń w handlu, przewiduje nowe, czasowe ograniczenie dla prowadzenia przez przedsiębiorców działalności:

  • związanej z fryzjerstwem i pozostałymi zabiegami kosmetycznymi;
  • związanej z działalnością salonów tatuażu i piercingu;
  • usługowej związanej z poprawą kondycji fizycznej;
  • związanej z prowadzeniem usług hotelarskich (nie dotyczy to m.in. zapewnienia miejsca zakwaterowania dla osób objętych kwarantanną lub izolacją, wykonujących zawód medyczny, w związku z wykonywaniem przez nie czynności zawodowych lub zadań służbowych).

UWAGA! Goście, którzy przebywają w hotelu w chwili wejścia w życie przepisów, obowiązani są wykwaterować się do czwartku, tj, do dnia 2 kwietnia 2020 roku. Nie dotyczy to jednak osób, które są w delegacji i korzystają z usług noclegowych w ramach wykonywania obowiązków służbowych. Dla tych osób hotele pozostają otwarte.

Artykuły budowlane i remontowe – zmiany

Zakazuje się w soboty i niedziele handlu detalicznego w obiektach handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2, w których przeważająca działalność polega na sprzedaży artykułów budowlanych lub remontowych.

Kwarantanna dla mieszkających z osobami poddanymi kwarantannie

Rozszerzono listę osób, która będzie podlegała obowiązkowej kwarantannie domowej. Wszyscy, którzy mieszkają z osobą skierowaną na kwarantannę również będą nią objęci.

PRZYKŁAD: Jeśli współlokator poddany zostanie kwarantannie np. z powodu powrotu zza granicy lub kontaktu z zarażonym, osoba z nią mieszkająca również będziesz musiał ją odbyć.

Ograniczenie liczby osób przy kasach

Zdecydowano, że może przebywać w obiektach handlowych lub usługowych oraz w placówkach handlowych w tym samym czasie, nie więcej niż:

  • 3 osoby na jedno stanowisko kasowe, z tym że w godzinach 10.00 – 12.00 mogą to być wyłącznie osoby powyżej 65. roku życia;
  • 3 osoby na jedno miejsce prowadzenia sprzedaży – w przypadku handlu na straganie lub targowisku.

z wyłączeniem osób stanowiących obsługę tych obiektów, placówek, targowisk oraz straganów.

PRZYKŁAD: Jeżeli w sklepie czynne są 4 kasy, dozwolona liczba osób w sklepie wynosi 12 osób. UWAGA! Dotyczy to wszystkich kas, nawet tych, które są nieczynne.

Koronawirus – obowiązkowe rękawiczki

Osoby załatwiające sprawy w obiektach lub placówkach handlowych obowiązane są nosić podczas zakupu towarów lub usług rękawiczki jednorazowe.

Nowe obowiązki dla prowadzących sklepy i usługi

  • obiekty i placówki handlowe oraz usługowe obowiązane są zapewnić klientom rękawiczki jednorazowe lub środki do dezynfekcji rąk oraz dokonywać po każdym kliencie dezynfekcji stanowiska obsługi lub stanowiska kasowego;
  • zakłady pracy są obowiązane zapewnić osobom zatrudnionym niezależnie od podstawy zatrudnienia rękawiczki jednorazowe lub środki do dezynfekcji rąk, a odległość pomiędzy stanowiskami pracy ma wynosić co najmniej 1,5 m.

Zmiany w placówkach pocztowych

Dopuszczalna liczba osób przebywających, w tym samym czasie, w danej placówce nie może być większa niż 2 osoby na jedno stanowisko obsługi, z wyłączeniem osób stanowiących obsługę placówki pocztowej.

PRZYKŁAD: Jeśli w placówce jest 5 okienek, wówczas w jednym momencie na jej terenie może przebywać 10 osób.

Koronawirus, a działalność lecznicza

Rząd ustanowił również czasowe dodatkowe ograniczenie wykonywania działalności leczniczej, polegające m.in. na zaprzestaniu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu rehabilitacji leczniczej, z wyjątkiem przypadków, w których zaprzestanie rehabilitacji grozi poważnym pogorszeniem stanu zdrowia pacjenta, oraz z wyjątkiem telerehabilitacji i świadczeń stacjonarnych w ramach ciągłości i kontynuacji leczenia, przeniesionych bezpośrednio z ośrodka leczenia ostrej fazy choroby.

Zakaz korzystania z parków, bulwarów, czy plaż

Rozporządzenie zakazuje korzystania z pełniących funkcje publiczne i pokrytych roślinnością terenów zieleni, w szczególności parków, zieleńców, promenad, bulwarów, ogrodów botanicznych, zoologicznych, jordanowskich i zabytkowych, a także plaż.

Nakaz określonego sposobu przemieszczania się

W przypadku gdy przemieszczanie się następuje:

  • pieszo – jednocześnie mogą się poruszać osoby w odległości nie mniejszej niż 2 m od siebie, chyba że zachowanie tej odległości nie jest możliwe ze względu na opiekę nad dzieckiem do ukończenia 13. roku życia, osobą z orzeczeniem o niepełnosprawności lub osobą, która ze względu na stan zdrowia nie może poruszać się samodzielnie;
  • środkami publicznego transportu zbiorowego oraz pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą – danym środkiem lub pojazdem można przewozić, w tym samym czasie, nie więcej osób niż wynosi połowa miejsc siedzących.

Niepełnoletni, a zakaz przemieszczania się

Przemieszczanie się osoby do ukończenia 18. roku życia jest możliwe wyłącznie pod opieką osoby sprawującej władzę rodzicielską, opiekuna prawnego albo innej osoby dorosłej.

Koronawirus – zakaz korzystania z rowerów miejskich

Zakazuje się korzystania z rowerów miejskich dostępnych publicznie zgodnie z regulacjami określonymi przez miasta, gminy lub powiaty.

Bezprawne zajmowanie lokalu przez najemcę – co może zrobić właściciel?

Bezprawne zajmowanie lokalu przez najemcę pomimo wygaśnięcia umowy najmu jest zjawiskiem bardzo powszechnym, a wielu właścicieli lokali często nie wie, jakie należy podjąć kroki, aby wyeliminować osobę przebywającą w pomieszczeniu bez podstawy prawnej.

Zdarza się, że wielu z nich w końcu ucieka się do rozwiązań siłowych w przekonaniu, że jako właściciele mają prawo dowolnie obchodzić się ze swoją własnością. Tymczasem takie zachowania są niezgodne z prawem i mogą prowadzić do wszczęcia postępowania karnego, bądź cywilnego przeciwko właścicielowi. Niechciany lokator pozostaje bezkarny, ponieważ mimo braku tytułu prawnego, nadal znajduje się we władaniu lokalu, a pozbawienie go posiadania siłą jest niczym innym, jak naruszeniem, przeciwko któremu najemcy przysługują odpowiednie środki ochrony przewidziane przepisami prawa.

Nie wdając się w ocenę przepisów prawa, które w odczuciu wielu pokrzywdzonych właścicieli bardziej chronią dzikiego lokatora, niż ich samych, poniżej przedstawiamy najczęściej pojawiające się wątpliwości odnośnie tego, co wolno właścicielowi, a co jest prawnie zabronione.

Zajmowanie lokalu bez umowy – kiedy ma miejsce?

Zakończenie stosunku najmu może mieć różne powody. Z treści umowy może przykładowo wynikać możliwość natychmiastowego rozwiązania umowy przez wynajmującego, jeżeli najemca używa przedmiotu najmu w sposób niezgodny z umową lub jego przeznaczeniem, albo nie płaci czynszu w terminach zastrzeżonych w umowie, pomimo wezwania go przez wynajmującego. Standardowo jednak, najemca lokalu mieszkalnego zobowiązany jest opróżnić lokal z dniem, w którym umowa najmu wygasa. Najemca nie jest już wówczas obowiązany uiszczać czynszu, a właściciel do udostępniania przedmiotu najmu. Po wygaśnięciu stosunku prawnego, najemca traci tytuł prawny do zajmowania lokalu, wiec jeżeli nadal w nim pozostaje, korzysta z niego już bez podstawy prawnej.

Najemca nie wyprowadził się pomimo wygaśnięcia umowy – czy jako właściciel mogę usunąć byłego najemcę z mojego lokalu?

Odpowiedź brzmi: NIE. Dość powszechną sytuacją jest, że najemca nie zwraca lokalu wynajmującemu i nadal z niego korzysta pomimo wygaśnięcia umowy. Częstym pomysłem właścicieli jest wówczas usunięcie niechcianego lokatora siłą, np. poprzez wyważenie drzwi i wtargnięcie do mieszkania, albo działanie polegające na uniemożliwieniu swobodnego korzystania przez lokatora z mieszkania (np. odłączenie mediów). Takie działanie jest bezprawne, a najemca jako posiadacz może skorzystać z określonych przepisami prawa środków ochrony przed naruszeniem (np. obronę konieczną, czy wchodzące w zakres roszczeń posesoryjnych – przywrócenie stanu poprzedniego, czy też zaniechanie naruszeń). Pomimo zatem faktu, że właściciel nie ma dostępu do swojej własności, nie wolno mu naruszać posiadania.

Co w przypadku gdy chcę wezwać pomoc funkcjonariuszy Policji?

Wezwanie Policji celem “wyproszenia” lokatora zajmującego mieszkanie bez tytułu prawnego nie spowoduje, że będzie on zmuszony opróżnić lokal. Policja jako organ ścigania nie posiada odpowiednich uprawnień, aby pomóc właścicielowi w jego problemie. Funkcjonariusz Policji najprawdopodobniej poprosi właściciela o okazanie tytułu prawnego do lokalu i pouczy go o jego uprawnieniach, ale też uświadomi o prawach posiadacza lokalu względem właściciela. Jak wspomniano wyżej – osobę zajmującą lokal bez tytułu prawnego, pozostającego we władztwie nad lokalem chronią przepisy o posiadaniu.

Jak legalnie zatem pozbyć się niechcianego lokatora z mieszkania?

W sytuacji, kiedy były najemca nie ma zamiaru wyprowadzić się z mieszkania, jedyną drogą pozostaje wytoczenie powództwa o eksmisję (roszczenie windykacyjne). Na mocy wyroku sądu, a następnie w trybie egzekucji, niechciany lokator zmuszony będzie opuścić mieszkanie.

PAMIĘTAJ! Postępowanie sądowe może trochę potrwać. Przez ten czas najemca nadal będzie pozostawał w mieszkaniu, a właściciel będzie nie tylko ponosił straty moralne, ale i finansowe, ponieważ mieszkanie mogło zostać wynajęte komuś innemu, a właściciel mógł otrzymywać z tytułu wynajmu comiesięczny czynsz. Na tę sytuację istnieje rozwiązanie – właściciel uprawniony jest wystąpić z powództwem o odszkodowanie, którego wysokość zamyka się w wartości czynszu uiszczanego przed zakończeniem stosunku najmu. Należy jednak pamiętać, że w sądzie znaczenie mają przede wszystkim kwestie dowodowe – właściciel winien wykazać, że miałby możliwość wynajęcia mieszkania.

Jak zabezpieczyć się na przyszłość przed ewentualnym bezumownym korzystaniem z lokalu przez najemcę?

Po pierwsze, należy sporządzić umowę najmu w taki sposób, aby jej postanowienia odpowiednio chroniły wynajmującego przed niespodziewanymi zachowaniami najemcy. Do takich postanowień należy m. in. kara umowna. Zastrzegając ją w umowie właściciel chroni się finansowo na wypadek nie przekazania mu przez najemcę lokalu w terminie i jego dalszego użytkowania.

Innym bardzo skutecznym sposobem na zabezpieczenie się może być zawarcie umowy najmu w formie aktu notarialnego, przewidującego m. in. rygor opróżnienia i opuszczenia lokalu mieszkalnego przez najemcę. Skuteczność tej formy umowy dotyczy kwestii egzekucji – akt notarialny stanowi bowiem tytuł egzekucyjny i zbędne jest wówczas prowadzenie długiego postępowania w sądzie, a sprawa trafia od razu do postępowania egzekucyjnego. Dla właścicieli lokali interesujący może być również tzw. najem okazjonalny, który w znacznym stopniu zwiększa ochronę praw wynajmującego.

***

Nasza Kancelaria świadczy pomoc prawną w zakresie umów prawa cywilnego, w tym sporządzania umów najmu, dochodzeniu roszczeń z umów na drodze postępowania sądowego, jak i w postępowaniu egzekucyjnym. Zapraszamy do kontaktu.

Zostałem wezwany na świadka – co robić?

Ostatni wpis poświęcony został ogólnym zagadnieniom dotyczącym tego, jak przygotować do pierwszej wizyty w sądzie.

Najczęściej jednak kwestia uczestnictwa w rozprawie budząca wiele niejasności dotyczy osób występujących w charakterze świadka. W głowie pojawiają się pytania typu: “co mam robić jeżeli zostałem świadkiem?” lub “w jakiej sprawie w ogóle zostałem wyznaczony jako świadek?”

Warto jednak zastanowić się nad tym, jakie są prawa i obowiązki osoby występującej w charakterze świadka. Czy obecność jest obowiązkowa, czy mam obowiązek zeznawać, czy mogę odmówić z jakiś powodów składania zeznań?

Wiele osób lekceważy wezwanie do sądu w przeświadczeniu, że dana sprawa ich nie dotyczy. Tymczasem takie podejście może wiązać się z przykrymi konsekwencjami.

Poniżej kilka słów na temat praw i obowiązków przysługujących świadkom, o których każdy wezwany w tej roli do sądu powinien pamiętać.

1. DLACZEGO ZOSTAŁEM WEZWANY NA ŚWIADKA?

Ponieważ strony lub jedna z nich w toku procesu powołała się na dowód z zeznań świadków. Strony obowiązane są wskazać świadków oraz ich adresy, tak by wezwanie ich do sądu było możliwe. Skoro otrzymałeś wezwanie z sądu na świadka, to Twoje zeznania są dla stron sporu (i sądu, który dopuścił taki dowód) istotne i mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.

“Sąd wzywa Pana/Panią w charakterze świadka w sprawie ….”

Otrzymując korespondencję z sądu należy dokładnie przeczytać treść wezwania. Pomimo lakonicznej zazwyczaj treści pisma, z pewnością znajdzie się w niej informacja, w jakiej sprawie będziemy zeznawać jako świadek. Pomocna może okazać się tzw. sygnatura sprawy. Numer taki powinien być umieszczony w treści wezwania. Po sygnaturze sprawy może z łatwością dowiedzieć się (dzwoniąc telefonicznie do sądu i powołując się na tę sygnaturę), czego dokładnie sprawa dotyczy.

WAŻNE! Często zdarza się, że w odpowiedzi na wezwanie świadkowie przychodzą składać zeznania nie wiedząc nawet, czego dotyczy spór. W takich sytuacjach świadkowi wystarczy zeznać, że nie zna sprawy lub stron, albo nie pamięta okoliczności, których stwierdzenia domaga się strona powołująca Cię na świadka.

2. CZY MUSZĘ STAWIĆ SIĘ W SĄDZIE?

Osoba wezwana przez sąd w charakterze świadka ma obowiązek stawienia się na wezwanie. Za nieusprawiedliwione niestawiennictwo grozi bowiem skazanie przez sąd na grzywnę, a w razie ponownego niestawiennictwa sąd tę grzywnę ponawia. Ponadto sąd może zarządzić przymusowe sprowadzenie świadka. Z całą stanowczością nie należy więc lekceważyć wezwania z sądu.

Co jeżeli wyznaczony termin na składanie zeznań mi nie pasuje?

W przypadku, gdy termin wyznaczony przez sąd koliduje z pracą, czy innymi obowiązkami, należy powiadomić o tej okoliczności sąd usprawiedliwiając nieobecność. W tym celu najlepiej wysłać do sądu pisemne usprawiedliwienie z dowodem niemożności stawiennictwa, np.  bilet lotniczy. Jeżeli nie możesz stawić się z powodu choroby, koniecznym jest dostarczenie zwolnienia lekarskiego, przy czym należy pamiętać, że takie zwolnienie powinno pochodzić od lekarza – biegłego, uprawionego do wystawiania tego typu zaświadczeń (z listy biegłych lekarzy dostępnej na stronie internetowej sądu).

sąd nałożył na mnie grzywnę, a Nie mogłem się pojawić w sądzie przyczyn od siebie niezależnych – czy nadal muszę zapłacić karę?

Będąc świadkiem można uchylić się od kary grzywny, jeżeli niestawiennictwo zostanie należycie usprawiedliwione. Czynności należy dopełnić  w ciągu tygodnia od daty doręczenia postanowienia skazującego na grzywnę lub na najbliższej rozprawie, na którą ponownie wezwano świadka.

3. CZY JAKO ŚWIADEK MOGĘ ODMÓWIĆ SKŁADANIA ZEZNAŃ?

Odmówić zeznań w charakterze świadka mogą tylko określone osoby. Są to: małżonkowie  stron, ich wstępni, zstępni, rodzeństwo oraz powinowaci w tej samej linii lub stopniu, jak również osoby  pozostające ze stronami w stosunku przysposobienia.
Warto pamiętać, że prawo odmowy zeznań trwa również po ustaniu małżeństwa lub rozwiązaniu stosunku przysposobienia. Jednakże odmowa zeznań nie jest dopuszczalna w sprawach o prawa stanu, z wyjątkiem spraw o rozwód.

ODMOWA ZEZNAŃ, A ODMOWA ODPOWIEDZI NA PYTANIE

Od prawa odmowy zeznań należy odróżnić odmowę odpowiedzi na pytanie. Świadek może odmówić odpowiedzi na zadane mu pytanie, jeżeli zeznanie mogłoby narazić jego lub jego bliskich, na odpowiedzialność karną, hańbę lub dotkliwą i bezpośrednią szkodę majątkową albo jeżeli zeznanie miałoby być połączone z pogwałceniem istotnej tajemnicy zawodowej.
WAŻNE! Przed przesłuchaniem sąd uprzedza o prawie odmowy zeznań i odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań. Pominięcie przez sąd pouczenia uchyla karalność fałszywych zeznań oraz powoduje, że świadek, który już złożył zeznania, może nadal skorzystać z prawa odmowy ich złożenia.

GRZYWNA ZA ODMOWĘ ZEZNAŃ LUB ZŁOŻENIA PRZYRZECZENIA

Za nieuzasadnioną odmowę zeznań lub przyrzeczenia sąd, po wysłuchaniu obecnych stron co do zasadności odmowy, skaże świadka na grzywnę. Ponadto, niezależnie od powyższej grzywny, sąd może nakazać aresztowanie świadka na czas nieprzekraczający tygodnia. Sąd uchyli areszt, jeżeli świadek złoży zeznanie lub przyrzeczenie albo jeżeli sprawę ukończono w instancji, w której dowód z tego świadka został dopuszczony.

4. CZY OTRZYMAM ZWROT PIENIĘDZY W ZWIĄZKU ZE STAWIENNICTWEM W SĄDZIE?

Świadek ma prawo żądać zwrotu wydatków koniecznych, związanych ze stawiennictwem do sądu (kosztów podróży, noclegu), a ponadto wynagrodzenia za utratę zarobku. Zazwyczaj sąd poucza świadka o przysługującym mu prawie po jego przesłuchaniu.

WAŻNE! Świadek zobowiązany jest złożyć wniosek o zwrot poniesionych kosztów i utraconych zarobków, który stanowi warunek konieczny przyznania tych kwot przez sąd. Brak wniosku uniemożliwia zasądzenie ich z urzędu. Wniosek należy złożyć na piśmie lub ustnie do protokołu rozprawy. Termin na złożenie wniosku wynosi 3 dni od dnia przesłuchania.

 

Sąd Nawyższy o majątkowych stosunkach małżeńskich – najnowsze orzeczenie

rzecz nabyta w trakcie trwania małżeństwa, w którym obowiązuje reżim ustawowej wspólności majątkowej, w części ze środków pochodzących z majątku odrębnego jednego z małżonków a  w części z ich majątku wspólnego – najnowsze orzeczenie sądu najwyższego (III CZP 45/18)

W dniu 19 października 2018 roku Sądu Najwyższy do sygn. akt III CZP 45/18 rozstrzygnął następujące zagadnienie prawne na temat majątkowych stosunkach małżeńskich:
Czy rzecz nabyta w trakcie trwania małżeństwa, w którym obowiązuje reżim ustawowej wspólności majątkowej, w części ze środków pochodzących z majątku odrębnego jednego z małżonków a  w części z ich majątku wspólnego wchodzi w całości do majatku wspólnego, czy też wchodzi do tego z majątków, z którego pochodzi większa część środków na nabycie rzeczy, czy też wchodzi do majątku odrębnego jednego z małżonków i jednocześnie do ich majątku wspólnego w udziałach odpowiadających stosunkowi środków przeznaczonych z tych majątków na nabycie rzeczy?​

 

W Uchwale w składzie 3 sędziów Sąd Najwyższy odpowiedział następująco:

 

Rzecz nabyta w trakcie trwania małżeństwa, w którym obowiązuje ustawowa wspólność majątkowa, w części ze środków pochodzących z majątku osobistego jednego z małżonków, a w części z ich majątku wspólnego, wchodzi do majątku osobistego małżonka i do majątku wspólnego małżonków w udziałach odpowiadających stosunkowi środków przeznaczonych z tych majątków na jej nabycie, chyba że świadczenie z majątku osobistego lub majątku wspólnego przekazane na nabycie rzeczy miało charakter nakładu, odpowiednio, na majątek wspólny lub osobisty.

majątkowE stosunkI małżeńskiE – ROZSTRZYGNIĘCIE SN I WYBÓR JEDNEJ Z 3 KONCEPCJI

Tym samym SN rozstrzygnął od dawna istniejącą wątpliwość co do przynależności nabytej rzeczy zakupionej ze środków z majątku zarówno osobistego, jak i wspólnego. SN przyjął jedną z trzech koncepcji wypracowanych w tym temacie na przestrzeni lat zarówno przez doktrynę, jak i judykaturę, a zaprezentowanych we wniosku o rozstrzygnięcie w/w zagadnienia Sądowi Najwyższemu. Koncepcje te były następujące (cytując treść wniosku):

    1. “Zgodnie z pierwszą, rzecz nabyta przez jednego z małżonków w czasie trwania
      małżeństwa w części ze środków z majątku osobistego a w części z majątku wspólnego
      zawsze stanowi majątek wspólny, bez względu na wartość zaangażowanych środków z
      tych majątków”;
    2. “Wedle drugiej koncepcji, nabyty przedmiot należy w odpowiedniej ułamkowej
      części do majątku osobistego oraz do majątku wspólnego, proporcjonalnie do wartości
      użytych dla jego nabycia środków pochodzących z obu majątków”;
    3. “Po trzecie, o zaliczeniu nabywanego przedmiotu do majątku wspólnego albo
      osobistego powinno decydować porównanie wielkości środków użytych z każdego z tych 
      majątków. W konsekwencji, nabyty przedmiot przynależy do tego z majątków, z którego
      pochodzi większa część środków. Jeżeli środki z drugiego majątku są nieznaczne,
      stanowią nakład rozliczany zgodnie z art. 45 k.r.o. Dopiero gdy to kryterium nie może
      znaleźć zastosowania ze względu na brak daleko idącej różnicy między zaangażowanymi
      środkami, to – w braku odmiennej woli małżonków – nabyty przedmiot wchodzi do
      każdego z majątków w częściach ułamkowych, proporcjonalnie do wysokości
      zaangażowanych środków”.

Pełna treść wniosku o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego można znaleźć na stronie Sądu Najwyższego pod adresem:

http://www.sn.pl/orzecznictwo/SitePages/Najnowsze_orzeczenia.aspx?ItemSID=1113-16544171-be1b-4089-b74b-413997467af2&ListName=Zagadnienia_prawne

majątkowE stosunkI małżeńskiE – WNIOSEK SĄDU OKRĘGOWEGO

Co ciekawe, Sąd Okręgowy w P. będący autorem wniosku opowiedział się – w przeciwieństwie do stanowiska SN – za pierwszą z koncepcji. Sąd ten podkreślił m. in.:  “jasność i prostotę zasady przynależności poszczególnych składników majątkowych do określonych majątków małżonków (wspólnego lub osobistych), a także wykluczenie powstawania „hybrydalnych” konstrukcji wspólności praw nabywanych częściowo ze środków z majątku wspólnego i osobistego. Przyjęcie tego właśnie rozwiązania daje zatem znacznie większe bezpieczeństwo w obrocie i w stosunkach między małżonkami, upraszcza bowiem zarządzanie majątkiem wspólnym, a także uwzględnia funkcję tego majątku. Interpretacja wyłączająca zastosowanie w takim przypadku surogacji odpowiada postulatowi wykładni systemowej nakazującemu ścisłą interpretację przepisów przewidujących wyjątki od regulacji zawartej w innych unormowaniach; przepisy art. 33 pkt 2-10 przewidują właśnie wyjątki od formuły przyjętej w art. 31 § 1 zd. 1 k.r.o. “.

Na uzasadnienie uchwały będzie trzeba jeszcze poczekać. Na chwilę obecną na stronie Sądu Najwyższego można znaleźć krótki fragment przyszłego uzasadnienia, zgodnie z którym: “zawarcie związku małżeńskiego i przyjęcie wspólności majątkowej tworzy pewną relację między małżonkami, ale nie odbiera im samodzielności i możliwości wchodzenia w relacje cywilnoprawne z innymi osobami. Ma to znaczenie tym bardziej dla wierzycieli małżonków w sytuacji, gdy ustawodawca nowelizacją kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 200 4 r. Nr 162, poz. 1691) zniósł regułę odpowiedzialności co do zasady majątkiem wspólnym za zobowiązania zaciągnięte przez  jednego małżonka, a przyjął, że majątek wspólny odpowiada za zobowiązania zaciągnięte wspólnie i zobowiązania zaciągnięte za zgodą”.

 

Zadośćuczynienie za krzywdę dla osób najbliższych poszkodowanego, który doznał ciężkiego i trwałego uszczerbku na zdrowiu – uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego

zadośćuczynienie za krzywdę

ZADOŚĆUCZYNIENIE ZA KRZYWDĘ DLA NAJBLIŻSZYCH POSZKODOWANEGO, KTÓRY DOZNAŁ CIĘŻKIEGO I TRWAŁEGO USZCZERBKU NA ZDROWIU – CZY PRZYSŁUGUJE?

W dniu 27 marca 2018 roku Sąd Najwyższy rozstrzygnął w powiększonym składzie wątpliwość, czy​ w razie poważnego uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia osobom najbliższym poszkodowanego może przysługiwać na podstawie art. 448 Kodeksu cywilnego roszczenie o zadośćuczynienie z tytułu naruszenia ich własnego dobra osobistego.

uchwała w składzie 7 sędziów z dnia 27 marca 2018 roku do sygn. III CZP 69/17

“​Sąd może przyznać zadośćuczynienie za krzywdę osobom najbliższym poszkodowanego, który na skutek czynu niedozwolonego doznał ciężkiego i trwałego uszczerbku na zdrowiu”.

Tezę uchwały można znaleźć pod linkiem:

http://www.sn.pl/orzecznictwo/SitePages/Najnowsze_orzeczenia.aspx?ItemSID=990-16544171-be1b-4089-b74b-413997467af2&ListName=Zagadnienia_prawne

Orzeczenie o winie, a alimenty

alimenty po rozwodzie

Orzeczenie o winie, a alimenty – W jakich sytuacjach można się domagać ŚRODKÓW UTRZYMANIA od drugiego małżonka kiedy dochodzi do rozpadu małżeństwa?

Alimenty po rozwodzie (tj. obowiązek dostarczania środków pieniężnych przez jednego rozwiedzionego małżonka drugiemu z nich) wiążą się nierozerwalnie z ustaleniem przez Sąd winy po stronie jednego z nich (bądź po obu stronach) w rozkładzie pożycia.

orzeczenie o winie – czym jest wina w rozkładzie pożycia?

Przesłanką winy jest  takie zachowanie się strony, które spowodowało rozkład pożycia małżeńskiego i brak widoków na utrzymanie małżeństwa. Obowiązkiem Sądu jest orzeczenie o winie, tj. poczynienie ustaleń, czy i kto ponosi winę w rozpadzie związku.

od czego zależy wysokość alimentów?

Wysokość alimentów po rozwodzie uzależniona jest przede wszystkim od sytuacji materialnej uprawnionego  i możliwości zarobkowych obowiązanego do alimentacji.

gdzie są uregulowane alimenty po rozwodzie?

Alimenty po rozwodzie reguluje art. 60 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Ustawodawca przewidział w nim kilka możliwych sytuacji powstania obowiązku alimentacyjnego, w zależności od tego, kto ponosi winę w rozkładzie pożycia.

Sytuacja nr 1 – oboje małżonkowie ponoszą winę, bądź żadne z nich nie ponosi winy w rozkładzie pożycia małżeńskiego

Art. 60 § 1 KRiO: “Małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego”.

W sytuacji, kiedy żadne ze stron nie ponosi winy lub winę w rozkładzie pożycia Sąd orzekł po obu stronach, obowiązek alimentacyjny powstaje wyłącznie po spełnieniu dodatkowej przesłanki – niedostatku. Niedostatek oznacza, że można domagać się alimentów jeżeli sytuacja materialna małżonka jest na tyle ciężka, że nie jest on w stanie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb ani w całości, ani w części. Wysokość alimentów uzależniona jest ponadto od tego, czy drugi z rozwiedzionych małżonków obowiązany do alimentacji jest w stanie podołać temu obowiązkowi z uwagi na swoje zarobkowe możliwości.

SYTUACJA NR 2 – tylko jeden z małżonków jest winny rozkładowi pożycia

Art. 60 § 2 KRiO: “Jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku”.

W sytuacji, gdy tylko jeden z małżonków ponosi winę w rozkładzie pożycia obowiązek alimentacyjny spoczywa na tym małżonku, jeżeli w wyniku rozwodu sytuacja materialna drugiego małżonka uległa pogorszeniu. Należy zwrócić uwagę, że jest to przesłanka lżejsza od przesłanki niedostatku. Małżonek uprawniony nie musi zatem wykazywać niemożności zaspokojenia podstawowych potrzeb, a jedynie wskazać, że gdyby nie doszło do rozwodu, jego sytuacja majątkowa byłaby inna.

Należy ponadto wskazać, że małżonek nieponoszący winy w rozkładzie pożycia nie może być obowiązanym do alimentacji małżonka uznanego za winnego.

sytuacja nr 3 – niemożność domagania się alimentów – wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego

Art. 60 § 3 KRiO: “Obowiązek dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu wygasa w razie zawarcia przez tego małżonka nowego małżeństwa. Jednakże gdy zobowiązanym jest małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, obowiązek ten wygasa także z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu, chyba że ze względu na wyjątkowe okoliczności sąd, na żądanie uprawnionego, przedłuży wymieniony termin pięcioletni”.

W sytuacji zawarcia nowego związku małżeńskiego obowiązek alimentacyjny wygasa. Tak samo dzieje się, jeżeli małżonek nieponoszący winy w rozkładzie pożycia był obowiązany do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi (z uwagi na jego niedostatek), a minął okres 5 lat od orzeczenia przez Sąd rozwodu. Obowiązek alimentacji może jednak trwać dłużej z uwagi na wyjątkowe okoliczności.

orzeczenie o winie, a alimenty – orzecznictwo

Na koniec warto wskazać na tezy kilku orzeczeń Sądu Najwyższego dotyczących alimentów:

  • II CNP 60/14:
    “Przepis art. 60 § 3 KRO dotyczy tylko takiego małżonka, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia. Nie ma on więc zastosowania w stosunku do małżonka, który został uznany za winnego rozkładu pożycia chociażby razem z drugim małżonkiem”;
  • III UK 84/10:
    “Małżonka rozwiedziona nabywa prawo do renty rodzinnej wówczas, gdy w dniu śmierci męża miała wyrokiem lub ugodą sądową ustalone prawo do alimentów na podstawie art. 60 KRO”;
  • I CKN 1341/00:
    “Obowiązek alimentacyjny małżonka wyłącznie winnego nie istnieje obligatoryjnie w każdym bez wyjątku przypadku, gdy tylko spełnione są ogólne przesłanki wyraźnie określone w art. 60 § 2 KRO. Przez użycie, w cytowanym przepisie, słów „sąd może orzec”, ustawodawca dał wyraz pewnej swobodzie (nie dowolności) sędziowskiej, która pozwoli sądowi na oddalenie powództwa, jednakże tylko wyjątkowo, gdy będą przemawiały za tym konkretne, bardzo ważne powody”;
  • I CKN 872/00:
    “W niedostatku znajduje się ten, kto nie może własnymi siłami zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb w całości lub w części; a usprawiedliwione potrzeby te takie, których zaspokojenie zapewni uprawnionemu normalne warunki bytowania, odpowiednie do jego stanu zdrowia i wieku”.

***

Nasza Kancelaria oferuje pomoc prawną w szeroko pojętych sprawach z zakresu prawa rodzinnego, w tym m. in. w dochodzeniu roszczeń alimentacyjnych, czy w sprawach o rozwód. W przypadku zainteresowania usługą prawną zapraszamy do kontaktu 🙂

Uber, a prawo – czyli jaki jest charakter prawny usługi dostarczanej przez firmę Uber?

uber a prawo

Uber, a prawo: aplikacja Uber – jaki określić charakter prawny usługi?

wyrok trybunału sprawiedliwości unii europejskiej

W dniu 20 grudnia 2017 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-434/15 wydał wyrok w trybie prejudycjalnym, w którym określił charakter prawny usługi dostarczanej przez aplikację UBER.

UBER, a PRAWO – sprawa uberA w hiszpanii

Z wnioskiem do TSUE o wydanie orzeczenia stwierdzającego jaki jest charakter usługi świadczonej przez firmę Uber zwrócił się jeden z Sądów w Hiszpanii, który rozstrzygał spór pomiędzy korporacją taksówkową – ELITE Taxi, a firmą Uber Systems Spain. Zrzeszenie kierowców taksówkowych domagało się zdelegalizowania działalności spółki na terenie kraju podnosząc, że stanowi ona przejaw nieuczciwej konkurencji.

aplikacja UBER – Usługa transportowa, czy usługa społeczeństwa informacyjnego?

czym jest usługa społeczeństwa informacyjnego?

Usługa społeczeństwa informacyjnego w rozumieniu prawa wspólnotowego to usługa dostarczana za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie odbiorcy usługi. Tytułem przykładu można wskazać na sprzedaż on-line. W Polsce ramy prawne tej usługi ujęte zostały w ustawie o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Usługi społeczeństwa informacyjnego podlegają swobodzie przepływu usług i nie mogą co do zasady być ograniczane. Przyjmując, że charakter prawny usługi dostarczanej przez firmę Uber stanowi usługę społeczeństwa informacyjnego, rząd Hiszpanii nie mógłby narzucać ograniczeń na kierowców zamawianych za pomocą aplikacji UBER (np. poprzez  nakazanie uzyskania licencji), albo jej zakazywać.

uber  – usługa transportowa?

Tymczasem zdaniem TSUE aplikacja UBER spełnia co prawda powyższe elementy, ale zawiera również świadczenie usługi polegającej na fizycznym transporcie pasażera do miejsca docelowego przez kierowcę, czyli jest usługą transportową. Jednocześnie usługa transportu jest nierozerwalnie związana z działaniem platformy elektronicznej, jakim jest aplikacja do zamawiania pojazdów. Firma UBER jest kreatorem platformy elektronicznej, organizatorem jej funkcjonowania 0 m.in. warunków świadczenia usługi, jej ceny, ale przede wszystkim sprawuje kontrolę nad wszystkimi istotnymi elementami przewozu.

Podsumowując – działalność kierowców pomimo, iż jest nierozerwanie związana z usługą zamawiania pojazdu drogą elektroniczną, to należy uznać działanie przedsiębiorstwa UBER za złożoną usługę transportową, gdyż to przewóz osób przede wszystkim decyduje o znaczeniu gospodarczym usługi. 

Treść wyroku dostępna jest pod linkiem:

 http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf;jsessionid=9ea7d2dc30dda991e213523443a78f80840ff0da51b8.e34KaxiLc3qMb40Rch0SaxyNbhf0?text=&docid=198047&pageIndex=0&doclang=PL&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=45373

KONSEKWENCJE UZNANIA USŁUGI ZA USŁUGĘ TRANSPORTOWĄ

Powyższe oznacza, że aplikacja nie podlega postanowieniom traktatowym dotyczącym swobodnego przepływu usług, lecz każde z Państw członkowskich w Unii Europejskiej ma prawo samodzielnie uregulować warunki świadczenia tej usługi, chociażby w postaci konieczności uzyskania stosownej licencji. 

jak działa UBER W POLSCE?

Działalność w dziedzinie przewozu osób reguluje ustawa o transporcie drogowym z dnia 6 września 2001 roku. W maju 2017 roku wpłynął do Sejmu poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym, który ma dostosować działalność firmy UBER do realiów prawa polskiego.

Treść projektu dostępna jest na stronie sejmowej pod linkiem:

http://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/druk.xsp?nr=1718

Prawo przedsiębiorców – nowe prawo dla prowadzących działalność gospodarczą

NOWA USTAWA – PRAWO PRZEDSIĘBIORCÓW

Z dniem 21 listopada 2017 roku wpłynął do Sejmu rządowy projekt ustawy – prawo przedsiębiorców.

UZASADNIENIE PROJEKTU USTAWY

Z uzasadnienia projektu można wyczytać, że będzie on w sposób całościowy i spójny regulował ogólne zasady wykonywania działalności gospodarczej w Polsce, tworząc korzystne, przejrzyste i stabilne warunki do prowadzenia działalności gospodarczej, w tym także wzmacniając gwarancje wolności i praw przedsiębiorców. Założeniem wprowadzenia ustawy jest również zwiększenie chęci przedsiębiorców do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej, w tym także do ponoszenia ryzyka technologicznego związanego z realizacją innowacyjnych projektów.

CO Z DOTYCHCZAS OBOWIĄZUJĄCĄ USTAWĄ O SWOBODZIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ?

Ustawa ma zastąpić obowiązującą obecnie ustawę o swobodzie działalności gospodarczej, będącą częścią porządku prawnego przez ponad 10 lat. Nowa ustawa ma spełnić rolę porządkującą zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej i wychodzić na przeciw oczekiwaniom przedsiębiorców, a jednocześnie sprostać wyzwaniom, jakie rodzi ciągle rozwijająca się gospodarka w Polsce. Dotychczasowa ustawa – zdaniem autora uzasadnienia – nie spełnia wspomnianych celów, była już wielokrotnie nowelizowana, a zawarte w niej przepisy pochodzące z różnych okresów nie stanowią obecnie spójnej całości.

najważniejsze zmiany czekające przedsiębiorców

  1.  DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA DOPIERO PO PRZEKROCZENIU OKREŚLONEGO PUŁAPU PRZYCHODU

Za działalność gospodarczą w myśl nowej ustawy nie będzie uznawana działalność nieewidencjonowana, tj. „działalność wykonywana przez osobę fizyczną, której przychód należny z tej działalności nie przekracza w żadnym miesiącu 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, i która w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej”.

2. ZASADA DOMNIEMANIA UCZCIWOŚCI PRZEDSIĘBIORCY I ROZSTRZYGANIA WĄTPLIWOŚCI FAKTYCZNYCH NA KORZYŚĆ PRZEDSIĘBIORCY

Ustawa przewiduje m.in. zasadę domniemania uczciwości przedsiębiorcy,  zgodnie z którą organ władzy publicznej musi pozostać w dobrej wierze w stosunku do podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, zaś wszelkie odstępstwa od tej zasady będą stanowiły wyjątek. Nadto, na wzór zasady procesu karnego wszelkie wątpliwości faktyczne, których organ administracji publicznej nie usunął w toku postępowania, a które nadal istnieją pomimo podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, rozstrzyga się na korzyść przedsiębiorcy.

3. TZW. ULGA NA START

Ustawodawca zachęca przedsiębiorców podejmujących działalność gospodarczą po raz pierwszy lub ponownie po upływie dłuższego okresu czasu przewidując dla tych podmiotów zwolnienie przez okres 6 miesięcy z obowiązkowego ubezpieczenia społecznego.

Więcej na temat projektu i jego celu można przeczytać w uzasadnieniu na stronie sejmowej pod linkiem:  http://www.sejm.gov.pl/sejm8.nsf/druk.xsp?nr=2051

Zakaz handlu w niedziele i święta

ZAKAZ HANDLU W NIEDZIELĘ I ŚWIĘTA – NOWA USTAWA już od marca 2018 roku

Z dniem 11 stycznia 2018 roku przekazano do podpisu Prezydenta RP ustawę o ograniczeniu handlu w niedziele i święta.

Co oznaczać BĘDZIE ZAKAZ handlu w niedzielę i święta?

Jednoznacznej odpowiedzi udziela art. 5 ustawy, zgodnie z którym: “w niedziele i święta w placówkach handlowych:
1) handel oraz wykonywanie czynności związanych z handlem,
2) powierzanie pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania pracy w handlu oraz
wykonywania czynności związanych z handlem
– są zakazane”.

Nasuwa się zatem pytanie, czy zakaz handlu w niedzielę i święta  będzie miał charakter bezwzględny, czy może znajdą się od niego wyjątki, a jeżeli tak – to kiedy i w jakim zakresie?

Miejsca wyłączone spod zakazu handlu w niedzielę i święta

Art. 6 ustawy w punktach od 1) do 32) wymienia m.in. stacje benzynowe, apteki, placówki pocztowe, sklepy internetowe, piekarnie, czy cukiernie. Ustawodawca przewidział, że będą to również placówki handlowe, których przeważająca działalność opiera się na handlu m.in. kwiatami, pamiątkami, prasą, biletami, wyrobami tytoniowymi, a także które prowadzą działalność w zakresie kultury, czy sportu. Nadto, będą to placówki organizowane wyłącznie na potrzeby jarmarków, czy też festynów. Ograniczenie nie będzie dotyczyć zakładów leczniczych.

Kiedy obowiązuje zakaz handlu w niedzielę i święta?

Jak wskazuje art. 7 ustawy, “zakaz nie obowiązuje w:
1) kolejne dwie niedziele poprzedzające pierwszy dzień Bożego Narodzenia;
2) niedzielę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy;
3) ostatnią niedzielę przypadającą w styczniu, kwietniu, czerwcu i sierpniu.
2. Jeżeli w niedzielę, o której mowa w ust. 1 pkt 3, przypada święto, przepis art. 5
stosuje się”. 

Nie będzie to w związku z powyższym każda niedziela w miesiącu.

Kary za złamanie zakazu handlu w niedzielę i święta

Ustawodawca przewidział w przypadku złamania zakazu handlu w niedzielę i święta karę grzywny w wysokości od 1000 do 100 000 złotych.

Ustawa wejdzie w życie z dniem 1 marca 2018 roku.

Pełna treść ustawy przekazanej do podpisu Prezydenta znajduję się na stronie: http://orka.sejm.gov.pl/opinie8.nsf/nazwa/870_u/$file/870_u.pdf