Sąd Nawyższy o majątkowych stosunkach małżeńskich – najnowsze orzeczenie

rzecz nabyta w trakcie trwania małżeństwa, w którym obowiązuje reżim ustawowej wspólności majątkowej, w części ze środków pochodzących z majątku odrębnego jednego z małżonków a  w części z ich majątku wspólnego – najnowsze orzeczenie sądu najwyższego (III CZP 45/18)

W dniu 19 października 2018 roku Sądu Najwyższy do sygn. akt III CZP 45/18 rozstrzygnął następujące zagadnienie prawne na temat majątkowych stosunkach małżeńskich:
Czy rzecz nabyta w trakcie trwania małżeństwa, w którym obowiązuje reżim ustawowej wspólności majątkowej, w części ze środków pochodzących z majątku odrębnego jednego z małżonków a  w części z ich majątku wspólnego wchodzi w całości do majatku wspólnego, czy też wchodzi do tego z majątków, z którego pochodzi większa część środków na nabycie rzeczy, czy też wchodzi do majątku odrębnego jednego z małżonków i jednocześnie do ich majątku wspólnego w udziałach odpowiadających stosunkowi środków przeznaczonych z tych majątków na nabycie rzeczy?​

 

W Uchwale w składzie 3 sędziów Sąd Najwyższy odpowiedział następująco:

 

Rzecz nabyta w trakcie trwania małżeństwa, w którym obowiązuje ustawowa wspólność majątkowa, w części ze środków pochodzących z majątku osobistego jednego z małżonków, a w części z ich majątku wspólnego, wchodzi do majątku osobistego małżonka i do majątku wspólnego małżonków w udziałach odpowiadających stosunkowi środków przeznaczonych z tych majątków na jej nabycie, chyba że świadczenie z majątku osobistego lub majątku wspólnego przekazane na nabycie rzeczy miało charakter nakładu, odpowiednio, na majątek wspólny lub osobisty.

majątkowE stosunkI małżeńskiE – ROZSTRZYGNIĘCIE SN I WYBÓR JEDNEJ Z 3 KONCEPCJI

Tym samym SN rozstrzygnął od dawna istniejącą wątpliwość co do przynależności nabytej rzeczy zakupionej ze środków z majątku zarówno osobistego, jak i wspólnego. SN przyjął jedną z trzech koncepcji wypracowanych w tym temacie na przestrzeni lat zarówno przez doktrynę, jak i judykaturę, a zaprezentowanych we wniosku o rozstrzygnięcie w/w zagadnienia Sądowi Najwyższemu. Koncepcje te były następujące (cytując treść wniosku):

    1. „Zgodnie z pierwszą, rzecz nabyta przez jednego z małżonków w czasie trwania
      małżeństwa w części ze środków z majątku osobistego a w części z majątku wspólnego
      zawsze stanowi majątek wspólny, bez względu na wartość zaangażowanych środków z
      tych majątków”;
    2. „Wedle drugiej koncepcji, nabyty przedmiot należy w odpowiedniej ułamkowej
      części do majątku osobistego oraz do majątku wspólnego, proporcjonalnie do wartości
      użytych dla jego nabycia środków pochodzących z obu majątków”;
    3. „Po trzecie, o zaliczeniu nabywanego przedmiotu do majątku wspólnego albo
      osobistego powinno decydować porównanie wielkości środków użytych z każdego z tych 
      majątków. W konsekwencji, nabyty przedmiot przynależy do tego z majątków, z którego
      pochodzi większa część środków. Jeżeli środki z drugiego majątku są nieznaczne,
      stanowią nakład rozliczany zgodnie z art. 45 k.r.o. Dopiero gdy to kryterium nie może
      znaleźć zastosowania ze względu na brak daleko idącej różnicy między zaangażowanymi
      środkami, to – w braku odmiennej woli małżonków – nabyty przedmiot wchodzi do
      każdego z majątków w częściach ułamkowych, proporcjonalnie do wysokości
      zaangażowanych środków”.

Pełna treść wniosku o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego można znaleźć na stronie Sądu Najwyższego pod adresem:

http://www.sn.pl/orzecznictwo/SitePages/Najnowsze_orzeczenia.aspx?ItemSID=1113-16544171-be1b-4089-b74b-413997467af2&ListName=Zagadnienia_prawne

majątkowE stosunkI małżeńskiE – WNIOSEK SĄDU OKRĘGOWEGO

Co ciekawe, Sąd Okręgowy w P. będący autorem wniosku opowiedział się – w przeciwieństwie do stanowiska SN – za pierwszą z koncepcji. Sąd ten podkreślił m. in.:  „jasność i prostotę zasady przynależności poszczególnych składników majątkowych do określonych majątków małżonków (wspólnego lub osobistych), a także wykluczenie powstawania „hybrydalnych” konstrukcji wspólności praw nabywanych częściowo ze środków z majątku wspólnego i osobistego. Przyjęcie tego właśnie rozwiązania daje zatem znacznie większe bezpieczeństwo w obrocie i w stosunkach między małżonkami, upraszcza bowiem zarządzanie majątkiem wspólnym, a także uwzględnia funkcję tego majątku. Interpretacja wyłączająca zastosowanie w takim przypadku surogacji odpowiada postulatowi wykładni systemowej nakazującemu ścisłą interpretację przepisów przewidujących wyjątki od regulacji zawartej w innych unormowaniach; przepisy art. 33 pkt 2-10 przewidują właśnie wyjątki od formuły przyjętej w art. 31 § 1 zd. 1 k.r.o. „.

Na uzasadnienie uchwały będzie trzeba jeszcze poczekać. Na chwilę obecną na stronie Sądu Najwyższego można znaleźć krótki fragment przyszłego uzasadnienia, zgodnie z którym: „zawarcie związku małżeńskiego i przyjęcie wspólności majątkowej tworzy pewną relację między małżonkami, ale nie odbiera im samodzielności i możliwości wchodzenia w relacje cywilnoprawne z innymi osobami. Ma to znaczenie tym bardziej dla wierzycieli małżonków w sytuacji, gdy ustawodawca nowelizacją kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 200 4 r. Nr 162, poz. 1691) zniósł regułę odpowiedzialności co do zasady majątkiem wspólnym za zobowiązania zaciągnięte przez  jednego małżonka, a przyjął, że majątek wspólny odpowiada za zobowiązania zaciągnięte wspólnie i zobowiązania zaciągnięte za zgodą”.

 

Czerwona podeszwa jako zastrzeżony znak towarowy

CZERWONA PODESZWA MOŻE BYĆ ZNAKIEM TOWAROWYM?

CHRISTIAN LOUBOUTIN I JEGO SŁYNNE SZPILKI Z CZERWONĄ PODESZWĄ

Buty na obcasie z czerwoną podeszwą to znak rozpoznawczy francuskiego projektanta Christiana Louboutina. W 2010 roku paryski artysta zgłosił czerwony kolor swoich szpilek w Urzędzie Własności Intelektualnej Państw Beneluksu jako zastrzeżony znak towarowy. Zarejestrowanie koloru czerwonego podeszwy umocniło pozycję Louboutina na rynku jako monopolisty tego typu obuwia.

SPÓR O CZERWONĄ PODESZWĘ I WYROK TRYBUNAŁU SPRAWIEDLIWOŚCI

Mimo zastrzeżonego prawa do czerwonej podeszwy, dwa lata później holenderska spółka obuwnicza Van Haren wypuściła na rynek niemal identyczny fason obuwia z podeszwą w kolorze czerwieni. Christian Louboutin wytoczył proces przeciwko konkurentowi.

Mimo częściowo korzystnego rozstrzygnięcia dla projektanta, pozwana spółka wniosła sprzeciw i podniosła, że czerwona podeszwa to znak towarowy, który umiejscowiony na podbiciu buta tworzy powierzchnię w jego kształcie, a to zaś  zwiększa wartość tych butów, co jest przesłanką do unieważnienia prawa do zarejestrowanego znaku towarowego. Dyrektywa 2008/95/WE w art. 3 ust. 1 lit. e) ppkt (iii) wskazuje bowiem, że nie rejestruje się lub unieważnia rejestracje „oznaczeń, które składają się wyłącznie z kształtu zwiększającego znacznie wartość towaru”.

Spór sądowy dotyczący prawa do zastrzeżonego znaku towarowego powędrował na wokandę Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który zmierzył się z pytaniem: „czy pojęcie »kształtu« w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. e) ppkt (iii) dyrektywy [2008/95] jest ograniczone do trójwymiarowych cech towaru, takich jak (przedstawione trójwymiarowo) kontury, rozmiar i objętość towaru, czy też przepis ten dotyczy także innych (niż trójwymiarowe) cech towaru, takich jak kolor?”

ROZSTRZYGNIĘCIE TRYBUNAŁU SPRAWIEDLIWOŚCI w sprawie louboutina

W wyroku z dnia 12 czerwca 2018 r. do sygn. C-163/16 Trybunał wskazał, że: „artykuł 3 ust. 1 lit. e) ppkt (iii) dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że oznaczenie przedstawiające kolor naniesiony na podeszwę buta na wysokim obcasie, takie jak rozpatrywane w postępowaniu głównym, nie składa się wyłącznie z „kształtu” w rozumieniu tego przepisu”.

Co więcej: „o ile jest prawdą, że kształt towaru lub części towaru odgrywa rolę przy wyodrębnieniu koloru w przestrzeni, o tyle nie można jednak stwierdzić, że oznaczenie jest tworzone przez ten kształt, gdy zgłoszenie znaku towarowego ma na celu ochronę nie tyle tego kształtu, ile jedynie zastosowania danego koloru w szczególnym umiejscowieniu na towarze”.

Zdaniem Trybunału: „oznaczenie czerwonej podeszwy obuwia na wysokim obcasie Christiana Louboutin nie może zostać uznane za tworzone „wyłącznie” przez kształt, gdyż głównym przedmiotem tego oznaczenia jest kolor sprecyzowany za pomocą uznanego na poziomie międzynarodowym kodu identyfikacyjnego”.

Tym samym art. 3 dyrektywy nie znajdzie zastosowania, a czerwona podeszwa szpilek Louboutina pozostaje zastrzeżonym znakiem towarowym, podlegającym ochronie.

 

Umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – najczęściej wybierana forma działalności

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest jedną z najbardziej popularnych form prowadzenia działalności. Wynika to z faktu, iż po pierwsze – może być założona w każdym celu prawnie dopuszczalnym, a więc nie tylko gospodarczym (jak w przypadku spółek osobowych), ale np. charytatywnym. Po drugie – przepisy kodeksu spółek handlowych nie narzucają minimalnej, ani maksymalnej liczby wspólników w spółce (wspólnikami mogą być zarówno osoby fizyczne, jak i prawne), po trzecie – do założenia spółki potrzebny jest kapitał w wysokości względnie niskiej – 5 tysięcy złotych, po czwarte zaś – jak do pewnego stopnia sugeruje sama nazwa spółki – wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania spółki. Ten ostatni aspekt wynika z jej kapitałowego charakteru, który oznacza, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością stanowi osobny od wspólników byt prawny, posiadający odrębny od wspólników majątek (kapitał zakładowy), a odpowiedzialność za zobowiązania bez ograniczeń ponosi sama spółka.

umowa spółki  – kluczowy element powstania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Aby mówić o spółce z ograniczoną odpowiedzialnością muszą zostać spełnione określone przesłanki. Pierwszą i najważniejszą z nich jest zawarcie umowy spółki.

WAŻNE!  Z chwilą zawarcia umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością dochodzi do powstania tzw. spółki w organizacji (zob. art. 161 § 1 k.s.h.). Praktyczna różnica między spółką w organizacji, a spółką z ograniczoną odpowiedzialnością polega na tym, że za zobowiązania tej pierwszej odpowiadają solidarnie spółka i osoby, które działały w jej imieniu, a z nimi nadto wspólnicy tej spółki do wartości niewniesionego wkładu na pokrycie objętych udziałów (zob. art. 13  § 1 i 2 k.s.h.). Spółka w organizacji staje się spółką swojego typu dopiero po jej wpisie do rejestru.

Kolejnymi krokami do powstania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością są w związku z powyższym ponadto: wniesienie przez wspólników wkładów na pokrycie całego kapitału zakładowego, powołanie zarządu i wreszcie – wspomniany wpis do rejestru, który przesądza definitywnie o powstaniu spółki.

co powinna zawierać umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością?

Obligatoryjne elementy umowy znajdziemy w art. 157 § 1 k.s.h.:

  • firmę i siedzibę spółki,
  • przedmiot działalności spółki,
  • wysokość kapitału zakładowego, 
  • czy wspólnik może mieć więcej niż jeden udział, 
  • liczbę i wartość nominalną udziałów objętych przez poszczególnych wspólników oraz
  • czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony.

 Co bardzo istotne, zgodnie z § 2 przepisu umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. W przeciwnym razie umowa jest nieważna. Jedynym wyjątkiem od tej powyższego jest sytuacja, gdy  spółka zakładana jest przez Internet – umowa sporządzana jest zgodnie ze wzorcem umowy dostępnym w systemie teleinformatycznym za pośrednictwem strony Ministerstwa Sprawiedliwości i nie wymaga obecności notariusza.

UMOWA SPÓŁKI Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ – jak powinna brzmieć TREŚĆ poszczególnych zapisów umownych?

1. firma i siedziba spółki

Przykład: „Spółka prowadzi działalność pod firmą ABC spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Siedzibą spółki jest Kraków”.

Uwagi:

  • Firma spółki może być dobrana dowolnie (zob. art. 160 § 1 k.s.h.) i obejmuje: nazwę (rdzeń) identyfikującą spółkę oraz dodatek wskazujący na formę organizacyjno – prawną;
  • Zgodnie z art. art. 160 § 2 k.s.h. dopuszczalne jest używanie w obrocie skrótu „spółka z o.o.” lub „sp. z o.o.”;
  • Siedzibą spółki jest określona miejscowość. Określenie siedziby spółki decyduje przede wszystkim o właściwości miejscowej sądu rejestrowego, ale ma również znaczenie przy określeniu sądu właściwego dla rozstrzygania sporów ze stosunku spółki.

2. przedmiot działalności spółki

Przykład: „Przedmiotem działalności spółki, stosownie do kategorii zawartych w Polskiej Klasyfikacji Działalności, jest produkcja papieru i tektury (17.12.Z PKD)”

Uwagi:

  • Przedmiot działalności spółki to przede wszystkim informacja dla uczestników rynku czym zajmuje się spółka;
  • Przy określeniu przedmiotu działalności spółki najłatwiej jest posłużyć się numerami z Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), która  spełnia funkcję porządkującą rodzaje działalności gospodarczej w Polsce poprzez przyporządkowanie do poszczególnych rodzajów działalności określonych kodów;
  • Kody PKD można znaleźć pod linkiem: https://www.biznes.gov.pl/tabela-pkd
  • Posługiwania się numerami PKD nie wynika z przepisów kodeksu spółek handlowych, a sam przedmiot działalności może być ujęty w postaci słownego opisu prowadzonej działalności, jednakże wskazanie w treści umowy numerów PKD ułatwia potem procedurę rejestracyjną.

3. wysokość kapitału zakładowego i ilość udziałów wspólnika

Jak wspomniano na początku wpisu, spółka kapitałowa posiada majątek odrębny od jej wspólników. Majątek ten – inaczej kapitał zakładowy, musi zostać przez wspólników wniesiony do spółki, a jego minimalna wysokość wynosi pięć tysięcy złotych.

Przykład: „Kapitał zakłady spółki wynosi: 5.000,00 złotych i dzieli się na 100 udziałów, z których każdy ma wartość nominalna 50. Udziały w spółce są równe i niepodzielne. Każdy wspólnik może posiadać więcej, niż jeden udział”.

Uwagi:

  • Kodeks spółek handlowych przewiduje minimalną wartość kapitału zakładowego, nie wskazuje natomiast jego maksymalnej wysokości;
  • Warto, aby umowa spółki opisywała strukturę kapitału zakładowego poprzez wskazanie na ile udziałów się dzieli i czy są one o równej, czy nierównej wartości;
  • zgodnie z kodeksem spółek handlowych wartość nominalna udziału nie może być niższa, niż 50 złotych (zob. art 154 § 2 k.s.h.);
  • udział to nic innego, jak pewien ułamek kapitału zakładowego przypadający na wspólnika obejmowany za wniesione przez niego wkłady w postaci pieniądza lub niepieniężnej (aportu);
  • ilość i wartość udziałów na wpływ na prawa i obowiązki wspólnika w spółce (prawo do zysku, prawo głosu, pierwszeństwo nabycia udziałów).

4. liczba i wartość nominalna udziałów objętych przez poszczególnych wspólników

Przykład: „Jan Kowalski obejmuje 20 udziałów po 50 zł każdy, o łącznej wartości 1000 zł i pokrywa je wkładem pieniężnym. Jan Nowak obejmuje 80 udziałów po 50 zł każdy, o łącznej wartości 4000 zł i pokrywa je aportem w postaci samochodu osobowego marku Fiat o wartości 4000 zł”.

Uwagi:

W podanym przykładzie jest dwóch wspólników, którzy razem wnoszą wkłady na pokrycie kapitału zakładowego w wysokości 5000 zł. Kapitał dzieli się na 100 udziałów, po 50 zł każdy. Jan Nowak jest wspólnikiem dominującym, ponieważ zaangażowanie kapitałowe w spółce jest większe – posiada on bowiem więcej udziałów. Jego wkład ma charakter niepieniężny – tytułem wkładu wnosi do spółki rzecz ruchomą – samochód (zob. art. 158 § 1 k.s.h.).

5. czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony

Przykład: „Umowa spółki zawarta jest na czas oznaczony, tj. do dnia 10 maja 2025 roku”

Uwagi:

W przypadku zawarcia umowy na czas określony należy wskazać konkretną datę, do której umowa spółki będzie obowiązywać lub określić zdarzenie, którego wystąpienie spowoduje rozwiązanie spółki.

***

Powyższe stanowi obligatoryjne, minimalne wymogi, których spełnienie decyduje o ważności umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Umowa zawierająca wyłącznie powyższe postanowienia jest jednak zbyt uboga i niewystarczająca dla zabezpieczenia prawidłowego funkcjonowania spółki. W trakcie funkcjonowania spółki mogą wystąpić różnorakie zdarzenia, na które spółka musi być przygotowana pod kątem odpowiednich zapisów umownych.

Z reguły umowy spółek zawierają dodatkowe (fakultatywne) elementy, jak np. powołanie organu spółki – zarządu (którego członkowie powołani są do kluczowej dla funkcjonowania spółki  – jej reprezentacji i zaciągania zobowiązań), ale również uregulowanie praw i obowiązków wspólników, możliwość zbycia udziałów, czy też podwyższenia kapitału zakładowego.

Nasza Kancelaria oferuje pomoc prawną przy prawidłowym i wyczerpującym sporządzaniu umów spółek handlowych oraz rejestracji spółek w Krajowym Rejestrze Sądowym, jak również oferuje stałą obsługę tych podmiotów. W przypadku zainteresowania usługą prawną zapraszamy do kontaktu 🙂

Życzenia wielkanocne „z jajem”

życzenia wielkanocne

Z okazji Wielkanocy życzymy czytelnikom spokojnych, rodzinnych, pełnych radości i odpoczynku świąt oraz mokrego dyngusa!

A na blogu w ramach świątecznej rozrywki przytaczamy fragment orzeczenia autorstwa sędziego Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim Tomasza Ignaczaka, znanego z pisania poetyckich uzasadnień do wyroków karnych 🙂

„Oczywiście czytelnik tego uzasadnienia może zadać w tym miejscu pytanie, co miał Sąd Rejonowy w takiej patowej sytuacji zrobić? Zdaniem Sądu Okręgowego sytuacja wcale nie była „patowa”, choć niewątpliwie bardzo trudna ( trzymając się ten nomenklatury, był to już szach, ale jeszcze nie mat). Były co najmniej cztery rozwiązania tej sytuacji, z których co najmniej trzy musiały być znane Sądowi Rejonowemu, gdyż znajdują się w aktach sprawy. Dwa z nich zaproponował pełnomocnik ds. ochrony informacji niejawnych, trzecie zaproponował obrońca, czwarte nasunęło się Sądowi Okręgowemu samo (zwłaszcza w kontekście rozbrajającej szczerości i bezradności prokuratora, który na rozprawie wprost stwierdził, że „nie ma pomysłu na odtworzenie tego materiału)”.

Całość orzeczenia dostępna pod linkiem:

http://orzeczenia.piotrkow-tryb.so.gov.pl/content/$N/152515000002006_IV_Ka_000591_2014_Uz_2014-11-28_001

Zadośćuczynienie za krzywdę dla osób najbliższych poszkodowanego, który doznał ciężkiego i trwałego uszczerbku na zdrowiu – uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego

zadośćuczynienie za krzywdę

ZADOŚĆUCZYNIENIE ZA KRZYWDĘ DLA NAJBLIŻSZYCH POSZKODOWANEGO, KTÓRY DOZNAŁ CIĘŻKIEGO I TRWAŁEGO USZCZERBKU NA ZDROWIU – CZY PRZYSŁUGUJE?

W dniu 27 marca 2018 roku Sąd Najwyższy rozstrzygnął w powiększonym składzie wątpliwość, czy​ w razie poważnego uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia osobom najbliższym poszkodowanego może przysługiwać na podstawie art. 448 Kodeksu cywilnego roszczenie o zadośćuczynienie z tytułu naruszenia ich własnego dobra osobistego.

uchwała w składzie 7 sędziów z dnia 27 marca 2018 roku do sygn. III CZP 69/17

„​Sąd może przyznać zadośćuczynienie za krzywdę osobom najbliższym poszkodowanego, który na skutek czynu niedozwolonego doznał ciężkiego i trwałego uszczerbku na zdrowiu”.

Tezę uchwały można znaleźć pod linkiem:

http://www.sn.pl/orzecznictwo/SitePages/Najnowsze_orzeczenia.aspx?ItemSID=990-16544171-be1b-4089-b74b-413997467af2&ListName=Zagadnienia_prawne

Orzeczenie o winie, a alimenty

alimenty po rozwodzie

Orzeczenie o winie, a alimenty – W jakich sytuacjach można się domagać ŚRODKÓW UTRZYMANIA od drugiego małżonka kiedy dochodzi do rozpadu małżeństwa?

Alimenty po rozwodzie (tj. obowiązek dostarczania środków pieniężnych przez jednego rozwiedzionego małżonka drugiemu z nich) wiążą się nierozerwalnie z ustaleniem przez Sąd winy po stronie jednego z nich (bądź po obu stronach) w rozkładzie pożycia.

orzeczenie o winie – czym jest wina w rozkładzie pożycia?

Przesłanką winy jest  takie zachowanie się strony, które spowodowało rozkład pożycia małżeńskiego i brak widoków na utrzymanie małżeństwa. Obowiązkiem Sądu jest orzeczenie o winie, tj. poczynienie ustaleń, czy i kto ponosi winę w rozpadzie związku.

od czego zależy wysokość alimentów?

Wysokość alimentów po rozwodzie uzależniona jest przede wszystkim od sytuacji materialnej uprawnionego  i możliwości zarobkowych obowiązanego do alimentacji.

gdzie są uregulowane alimenty po rozwodzie?

Alimenty po rozwodzie reguluje art. 60 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Ustawodawca przewidział w nim kilka możliwych sytuacji powstania obowiązku alimentacyjnego, w zależności od tego, kto ponosi winę w rozkładzie pożycia.

Sytuacja nr 1 – oboje małżonkowie ponoszą winę, bądź żadne z nich nie ponosi winy w rozkładzie pożycia małżeńskiego

Art. 60 § 1 KRiO: „Małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego”.

W sytuacji, kiedy żadne ze stron nie ponosi winy lub winę w rozkładzie pożycia Sąd orzekł po obu stronach, obowiązek alimentacyjny powstaje wyłącznie po spełnieniu dodatkowej przesłanki – niedostatku. Niedostatek oznacza, że można domagać się alimentów jeżeli sytuacja materialna małżonka jest na tyle ciężka, że nie jest on w stanie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb ani w całości, ani w części. Wysokość alimentów uzależniona jest ponadto od tego, czy drugi z rozwiedzionych małżonków obowiązany do alimentacji jest w stanie podołać temu obowiązkowi z uwagi na swoje zarobkowe możliwości.

SYTUACJA NR 2 – tylko jeden z małżonków jest winny rozkładowi pożycia

Art. 60 § 2 KRiO: „Jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku”.

W sytuacji, gdy tylko jeden z małżonków ponosi winę w rozkładzie pożycia obowiązek alimentacyjny spoczywa na tym małżonku, jeżeli w wyniku rozwodu sytuacja materialna drugiego małżonka uległa pogorszeniu. Należy zwrócić uwagę, że jest to przesłanka lżejsza od przesłanki niedostatku. Małżonek uprawniony nie musi zatem wykazywać niemożności zaspokojenia podstawowych potrzeb, a jedynie wskazać, że gdyby nie doszło do rozwodu, jego sytuacja majątkowa byłaby inna.

Należy ponadto wskazać, że małżonek nieponoszący winy w rozkładzie pożycia nie może być obowiązanym do alimentacji małżonka uznanego za winnego.

sytuacja nr 3 – niemożność domagania się alimentów – wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego

Art. 60 § 3 KRiO: „Obowiązek dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu wygasa w razie zawarcia przez tego małżonka nowego małżeństwa. Jednakże gdy zobowiązanym jest małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, obowiązek ten wygasa także z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu, chyba że ze względu na wyjątkowe okoliczności sąd, na żądanie uprawnionego, przedłuży wymieniony termin pięcioletni”.

W sytuacji zawarcia nowego związku małżeńskiego obowiązek alimentacyjny wygasa. Tak samo dzieje się, jeżeli małżonek nieponoszący winy w rozkładzie pożycia był obowiązany do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi (z uwagi na jego niedostatek), a minął okres 5 lat od orzeczenia przez Sąd rozwodu. Obowiązek alimentacji może jednak trwać dłużej z uwagi na wyjątkowe okoliczności.

orzeczenie o winie, a alimenty – orzecznictwo

Na koniec warto wskazać na tezy kilku orzeczeń Sądu Najwyższego dotyczących alimentów:

  • II CNP 60/14:
    „Przepis art. 60 § 3 KRO dotyczy tylko takiego małżonka, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia. Nie ma on więc zastosowania w stosunku do małżonka, który został uznany za winnego rozkładu pożycia chociażby razem z drugim małżonkiem”;
  • III UK 84/10:
    „Małżonka rozwiedziona nabywa prawo do renty rodzinnej wówczas, gdy w dniu śmierci męża miała wyrokiem lub ugodą sądową ustalone prawo do alimentów na podstawie art. 60 KRO”;
  • I CKN 1341/00:
    „Obowiązek alimentacyjny małżonka wyłącznie winnego nie istnieje obligatoryjnie w każdym bez wyjątku przypadku, gdy tylko spełnione są ogólne przesłanki wyraźnie określone w art. 60 § 2 KRO. Przez użycie, w cytowanym przepisie, słów „sąd może orzec”, ustawodawca dał wyraz pewnej swobodzie (nie dowolności) sędziowskiej, która pozwoli sądowi na oddalenie powództwa, jednakże tylko wyjątkowo, gdy będą przemawiały za tym konkretne, bardzo ważne powody”;
  • I CKN 872/00:
    „W niedostatku znajduje się ten, kto nie może własnymi siłami zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb w całości lub w części; a usprawiedliwione potrzeby te takie, których zaspokojenie zapewni uprawnionemu normalne warunki bytowania, odpowiednie do jego stanu zdrowia i wieku”.

***

Nasza Kancelaria oferuje pomoc prawną w szeroko pojętych sprawach z zakresu prawa rodzinnego, w tym m. in. w dochodzeniu roszczeń alimentacyjnych, czy w sprawach o rozwód. W przypadku zainteresowania usługą prawną zapraszamy do kontaktu 🙂

Uber, a prawo – czyli jaki jest charakter prawny usługi dostarczanej przez firmę Uber?

uber a prawo

Uber, a prawo: aplikacja Uber – jaki określić charakter prawny usługi?

wyrok trybunału sprawiedliwości unii europejskiej

W dniu 20 grudnia 2017 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-434/15 wydał wyrok w trybie prejudycjalnym, w którym określił charakter prawny usługi dostarczanej przez aplikację UBER.

UBER, a PRAWO – sprawa uberA w hiszpanii

Z wnioskiem do TSUE o wydanie orzeczenia stwierdzającego jaki jest charakter usługi świadczonej przez firmę Uber zwrócił się jeden z Sądów w Hiszpanii, który rozstrzygał spór pomiędzy korporacją taksówkową – ELITE Taxi, a firmą Uber Systems Spain. Zrzeszenie kierowców taksówkowych domagało się zdelegalizowania działalności spółki na terenie kraju podnosząc, że stanowi ona przejaw nieuczciwej konkurencji.

aplikacja UBER – Usługa transportowa, czy usługa społeczeństwa informacyjnego?

czym jest usługa społeczeństwa informacyjnego?

Usługa społeczeństwa informacyjnego w rozumieniu prawa wspólnotowego to usługa dostarczana za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie odbiorcy usługi. Tytułem przykładu można wskazać na sprzedaż on-line. W Polsce ramy prawne tej usługi ujęte zostały w ustawie o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Usługi społeczeństwa informacyjnego podlegają swobodzie przepływu usług i nie mogą co do zasady być ograniczane. Przyjmując, że charakter prawny usługi dostarczanej przez firmę Uber stanowi usługę społeczeństwa informacyjnego, rząd Hiszpanii nie mógłby narzucać ograniczeń na kierowców zamawianych za pomocą aplikacji UBER (np. poprzez  nakazanie uzyskania licencji), albo jej zakazywać.

uber  – usługa transportowa?

Tymczasem zdaniem TSUE aplikacja UBER spełnia co prawda powyższe elementy, ale zawiera również świadczenie usługi polegającej na fizycznym transporcie pasażera do miejsca docelowego przez kierowcę, czyli jest usługą transportową. Jednocześnie usługa transportu jest nierozerwalnie związana z działaniem platformy elektronicznej, jakim jest aplikacja do zamawiania pojazdów. Firma UBER jest kreatorem platformy elektronicznej, organizatorem jej funkcjonowania 0 m.in. warunków świadczenia usługi, jej ceny, ale przede wszystkim sprawuje kontrolę nad wszystkimi istotnymi elementami przewozu.

Podsumowując – działalność kierowców pomimo, iż jest nierozerwanie związana z usługą zamawiania pojazdu drogą elektroniczną, to należy uznać działanie przedsiębiorstwa UBER za złożoną usługę transportową, gdyż to przewóz osób przede wszystkim decyduje o znaczeniu gospodarczym usługi. 

Treść wyroku dostępna jest pod linkiem:

 http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf;jsessionid=9ea7d2dc30dda991e213523443a78f80840ff0da51b8.e34KaxiLc3qMb40Rch0SaxyNbhf0?text=&docid=198047&pageIndex=0&doclang=PL&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=45373

KONSEKWENCJE UZNANIA USŁUGI ZA USŁUGĘ TRANSPORTOWĄ

Powyższe oznacza, że aplikacja nie podlega postanowieniom traktatowym dotyczącym swobodnego przepływu usług, lecz każde z Państw członkowskich w Unii Europejskiej ma prawo samodzielnie uregulować warunki świadczenia tej usługi, chociażby w postaci konieczności uzyskania stosownej licencji. 

jak działa UBER W POLSCE?

Działalność w dziedzinie przewozu osób reguluje ustawa o transporcie drogowym z dnia 6 września 2001 roku. W maju 2017 roku wpłynął do Sejmu poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym, który ma dostosować działalność firmy UBER do realiów prawa polskiego.

Treść projektu dostępna jest na stronie sejmowej pod linkiem:

http://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/druk.xsp?nr=1718

Prawo przedsiębiorców – nowe prawo dla prowadzących działalność gospodarczą

NOWA USTAWA – PRAWO PRZEDSIĘBIORCÓW

Z dniem 21 listopada 2017 roku wpłynął do Sejmu rządowy projekt ustawy – prawo przedsiębiorców.

UZASADNIENIE PROJEKTU USTAWY

Z uzasadnienia projektu można wyczytać, że będzie on w sposób całościowy i spójny regulował ogólne zasady wykonywania działalności gospodarczej w Polsce, tworząc korzystne, przejrzyste i stabilne warunki do prowadzenia działalności gospodarczej, w tym także wzmacniając gwarancje wolności i praw przedsiębiorców. Założeniem wprowadzenia ustawy jest również zwiększenie chęci przedsiębiorców do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej, w tym także do ponoszenia ryzyka technologicznego związanego z realizacją innowacyjnych projektów.

CO Z DOTYCHCZAS OBOWIĄZUJĄCĄ USTAWĄ O SWOBODZIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ?

Ustawa ma zastąpić obowiązującą obecnie ustawę o swobodzie działalności gospodarczej, będącą częścią porządku prawnego przez ponad 10 lat. Nowa ustawa ma spełnić rolę porządkującą zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej i wychodzić na przeciw oczekiwaniom przedsiębiorców, a jednocześnie sprostać wyzwaniom, jakie rodzi ciągle rozwijająca się gospodarka w Polsce. Dotychczasowa ustawa – zdaniem autora uzasadnienia – nie spełnia wspomnianych celów, była już wielokrotnie nowelizowana, a zawarte w niej przepisy pochodzące z różnych okresów nie stanowią obecnie spójnej całości.

najważniejsze zmiany czekające przedsiębiorców

  1.  DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA DOPIERO PO PRZEKROCZENIU OKREŚLONEGO PUŁAPU PRZYCHODU

Za działalność gospodarczą w myśl nowej ustawy nie będzie uznawana działalność nieewidencjonowana, tj. „działalność wykonywana przez osobę fizyczną, której przychód należny z tej działalności nie przekracza w żadnym miesiącu 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, i która w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej”.

2. ZASADA DOMNIEMANIA UCZCIWOŚCI PRZEDSIĘBIORCY I ROZSTRZYGANIA WĄTPLIWOŚCI FAKTYCZNYCH NA KORZYŚĆ PRZEDSIĘBIORCY

Ustawa przewiduje m.in. zasadę domniemania uczciwości przedsiębiorcy,  zgodnie z którą organ władzy publicznej musi pozostać w dobrej wierze w stosunku do podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, zaś wszelkie odstępstwa od tej zasady będą stanowiły wyjątek. Nadto, na wzór zasady procesu karnego wszelkie wątpliwości faktyczne, których organ administracji publicznej nie usunął w toku postępowania, a które nadal istnieją pomimo podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, rozstrzyga się na korzyść przedsiębiorcy.

3. TZW. ULGA NA START

Ustawodawca zachęca przedsiębiorców podejmujących działalność gospodarczą po raz pierwszy lub ponownie po upływie dłuższego okresu czasu przewidując dla tych podmiotów zwolnienie przez okres 6 miesięcy z obowiązkowego ubezpieczenia społecznego.

Więcej na temat projektu i jego celu można przeczytać w uzasadnieniu na stronie sejmowej pod linkiem:  http://www.sejm.gov.pl/sejm8.nsf/druk.xsp?nr=2051

Zakaz handlu w niedziele i święta

ZAKAZ HANDLU W NIEDZIELĘ I ŚWIĘTA – NOWA USTAWA już od marca 2018 roku

Z dniem 11 stycznia 2018 roku przekazano do podpisu Prezydenta RP ustawę o ograniczeniu handlu w niedziele i święta.

Co oznaczać BĘDZIE ZAKAZ handlu w niedzielę i święta?

Jednoznacznej odpowiedzi udziela art. 5 ustawy, zgodnie z którym: „w niedziele i święta w placówkach handlowych:
1) handel oraz wykonywanie czynności związanych z handlem,
2) powierzanie pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania pracy w handlu oraz
wykonywania czynności związanych z handlem
– są zakazane”.

Nasuwa się zatem pytanie, czy zakaz handlu w niedzielę i święta  będzie miał charakter bezwzględny, czy może znajdą się od niego wyjątki, a jeżeli tak – to kiedy i w jakim zakresie?

Miejsca wyłączone spod zakazu handlu w niedzielę i święta

Art. 6 ustawy w punktach od 1) do 32) wymienia m.in. stacje benzynowe, apteki, placówki pocztowe, sklepy internetowe, piekarnie, czy cukiernie. Ustawodawca przewidział, że będą to również placówki handlowe, których przeważająca działalność opiera się na handlu m.in. kwiatami, pamiątkami, prasą, biletami, wyrobami tytoniowymi, a także które prowadzą działalność w zakresie kultury, czy sportu. Nadto, będą to placówki organizowane wyłącznie na potrzeby jarmarków, czy też festynów. Ograniczenie nie będzie dotyczyć zakładów leczniczych.

Kiedy obowiązuje zakaz handlu w niedzielę i święta?

Jak wskazuje art. 7 ustawy, „zakaz nie obowiązuje w:
1) kolejne dwie niedziele poprzedzające pierwszy dzień Bożego Narodzenia;
2) niedzielę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy;
3) ostatnią niedzielę przypadającą w styczniu, kwietniu, czerwcu i sierpniu.
2. Jeżeli w niedzielę, o której mowa w ust. 1 pkt 3, przypada święto, przepis art. 5
stosuje się”. 

Nie będzie to w związku z powyższym każda niedziela w miesiącu.

Kary za złamanie zakazu handlu w niedzielę i święta

Ustawodawca przewidział w przypadku złamania zakazu handlu w niedzielę i święta karę grzywny w wysokości od 1000 do 100 000 złotych.

Ustawa wejdzie w życie z dniem 1 marca 2018 roku.

Pełna treść ustawy przekazanej do podpisu Prezydenta znajduję się na stronie: http://orka.sejm.gov.pl/opinie8.nsf/nazwa/870_u/$file/870_u.pdf